Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh, trong bối cảnh hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, yêu cầu quản trị doanh nghiệp theo hướng minh bạch, tuân thủ và phát triển bền vững đang trở thành xu thế tất yếu. Không chỉ đối mặt với áp lực cạnh tranh trên thị trường, doanh nghiệp còn phải ứng phó với nhiều rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Chính vì vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện, kiểm soát và xử lý rủi ro pháp lý được xem là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp phòng ngừa vi phạm ngay từ sớm, từ xa.
TS Nguyễn Huy Hoàng cho biết, trong quá trình phát triển, doanh nghiệp luôn phải đối mặt với nhiều loại rủi ro, trong đó rủi ro pháp lý là một trong những nguy cơ có thể gây ra những hậu quả lớn về tài chính, uy tín và hoạt động sản xuất, kinh doanh nếu không được nhận diện và kiểm soát kịp thời. Thực tiễn công tác thanh tra cho thấy nhiều sai phạm của doanh nghiệp bắt nguồn từ việc chưa nắm vững quy định của pháp luật hoặc chưa xây dựng được cơ chế kiểm soát nội bộ hiệu quả. Những vi phạm trong các lĩnh vực như đầu tư, xây dựng, đấu thầu, tài chính, kế toán, thuế, lao động... đều để lại nhiều bài học kinh nghiệm đối với doanh nghiệp. Vì vậy, chương trình đào tạo cần được xây dựng trên cơ sở kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, không chỉ truyền đạt quy định pháp luật mà còn cung cấp các tình huống điển hình, các dạng sai phạm phổ biến đã được phát hiện qua hoạt động thanh tra, kiểm tra để doanh nghiệp có thể nhận diện sớm những nguy cơ tiềm ẩn.
Đặc biệt, theo Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra, chương trình cần trả lời được những câu hỏi mà doanh nghiệp quan tâm như: rủi ro pháp lý thường xuất hiện ở đâu; dấu hiệu nào giúp nhận diện rủi ro; khi phát sinh rủi ro thì doanh nghiệp cần xử lý như thế nào để giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Phó hiệu trưởng Nguyễn Huy Hoàng cho rằng, với lợi thế về đội ngũ giảng viên, chuyên gia và nguồn tư liệu phong phú từ thực tiễn hoạt động thanh tra sẽ phối hợp chặt chẽ với Trường Đại học Intracom để xây dựng chương trình đào tạo có tính ứng dụng cao, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Xây dựng chương trình đào tạo toàn diện về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi, góp ý về nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng với mục tiêu xây dựng một hệ thống kiến thức toàn diện, sát với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Theo dự thảo, chương trình sẽ gồm ba nhóm chuyên đề lớn. Nhóm chuyên đề thứ nhất tập trung vào nhận diện rủi ro pháp lý trong doanh nghiệp. Nội dung bao gồm khái quát về rủi ro trong doanh nghiệp; các hoạt động cơ bản trong quá trình vận hành doanh nghiệp và mối quan hệ với cơ quan quản lý Nhà nước; các nhóm rủi ro pháp lý thường gặp; dấu hiệu nhận diện rủi ro và phương pháp đánh giá mức độ ảnh hưởng.
Các ý kiến cho rằng, đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp hình thành tư duy quản trị rủi ro thay vì chỉ xử lý khi vi phạm đã xảy ra. Việc nhận diện đúng nguy cơ sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng các giải pháp phòng ngừa phù hợp, hạn chế tối đa những tổn thất về pháp lý và kinh tế. Nhóm chuyên đề thứ hai tập trung vào kiểm soát và phòng ngừa rủi ro pháp lý trong doanh nghiệp.
Theo đó, chương trình sẽ trang bị cho học viên các nội dung về xây dựng văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp; thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ; kiểm soát rủi ro trong quản trị doanh nghiệp; quản lý rủi ro trong hoạt động ký kết và thực hiện hợp đồng; kiểm soát rủi ro trong lĩnh vực tài chính, kế toán, thuế; quản lý rủi ro về lao động, bảo hiểm xã hội cũng như ứng dụng chuyển đổi số trong kiểm soát rủi ro pháp lý.
Theo các chuyên gia, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn còn lúng túng khi làm việc với các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt trong quá trình thanh tra, kiểm tra. Việc được trang bị kỹ năng chuẩn bị hồ sơ, cung cấp thông tin, giải trình đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp với cơ quan quản lý.
Các đại biểu đề xuất chương trình cần tăng cường các tình huống thực tế, bài học kinh nghiệm từ hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, đồng thời lồng ghép các kỹ năng xử lý truyền thông khi xảy ra khủng hoảng pháp lý nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng ứng phó trước các tình huống phát sinh. Kết thúc tọa đàm, các ý kiến thống nhất cho rằng việc xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng về phòng ngừa rủi ro pháp lý trong doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Chương trình không chỉ góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, năng lực quản trị rủi ro và văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp mà còn hỗ trợ doanh nghiệp chủ động phòng ngừa vi phạm, giảm thiểu tranh chấp, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định và bền vững.
