Báo cáo của Cục XII nêu rõ, theo Kế hoạch thanh tra năm 2026 được ban hành tại Quyết định số 1176/QĐ-TTCP ngày 14/11/2025, Cục được giao thực hiện 5 đoàn chính thức và 1 đoàn dự phòng.
Ngay từ đầu năm, Cục XII đã chủ động thành lập 4 Tổ thu thập thông tin, xây dựng đề cương và tổ chức khảo sát phục vụ các cuộc thanh tra theo kế hoạch.
Trong quá trình triển khai, một số cuộc thanh tra được điều chỉnh theo Quyết định số 758/QĐ-TTCP ngày 21/7/2026 của Tổng Thanh tra Chính phủ. Qua rà soát kế hoạch thanh tra và kế hoạch kiểm toán, Cục XII đã có các văn bản đề xuất điều chỉnh kế hoạch. Kết quả, 5 đoàn thanh tra được đưa ra khỏi Kế hoạch thanh tra năm 2026, còn 1 đoàn tiếp tục thực hiện là đoàn thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, triển khai, thực hiện nhiệm vụ về viễn thông, công nghệ thông tin và công tác quản lý tài chính tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), thời kỳ thanh tra từ năm 2021-2025.
Về xây dựng Kế hoạch thanh tra năm 2027, Cục XII đã có các văn bản đề xuất xây dựng định hướng chương trình thanh tra và kế hoạch thanh tra năm 2027; đồng thời góp ý dự thảo định hướng chương trình thanh tra của Thanh tra Chính phủ.
Theo đề xuất của Cục XII, Thanh tra Chính phủ tập trung thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước trong chấp hành chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; quản lý, sử dụng nguồn lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; chấp hành chính sách, pháp luật về bưu chính, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm hàng hóa và sở hữu trí tuệ.
Đối với Thanh tra tỉnh, Cục XII đề xuất tập trung vào công tác quản lý, sử dụng ngân sách, tài chính phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; các dự án, công trình công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước ở địa phương.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Phạm Thành Ngại ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và quyết tâm của tập thể Cục XII trong thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, Phó Tổng Thanh tra đánh giá cao việc Cục chuẩn bị báo cáo rõ ràng, phục vụ cuộc làm việc.
Theo Phó Tổng Thanh tra, lĩnh vực khoa học, công nghệ hiện đang được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, nguồn lực đầu tư và yêu cầu phát triển trong lĩnh vực này ngày càng lớn. Vì vậy, công tác thanh tra cũng cần có sự thay đổi trong tư duy và cách tiếp cận để đáp ứng yêu cầu mới.
Phó Tổng Thanh tra nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy thanh tra nhằm phát hiện, xử lý vi phạm sang chú trọng phòng ngừa, cảnh báo và kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, từ cơ sở; tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn có nguy cơ cao hoặc có dấu hiệu bất thường.
Trong quá trình nắm tình hình, khảo sát, cần xác định được những vấn đề nổi cộm, những nội dung có nguy cơ sai sót, sai phạm cao để tập trung. Việc nắm tình hình, khảo sát không nhất thiết đều phải dẫn đến một cuộc thanh tra, mà có thể thông qua kết quả khảo sát để cảnh báo, kiến nghị cơ quan, đơn vị chấn chỉnh, khắc phục những vấn đề được phát hiện.
Phó Tổng Thanh tra cũng lưu ý, trong quá trình thanh tra cần phân biệt rõ các trường hợp pháp luật đã có quy định đầy đủ nhưng có vi phạm; trường hợp pháp luật chưa có quy định; và trường hợp quy định còn chồng chéo, cách hiểu chưa thống nhất. Việc nhận diện rõ từng trường hợp sẽ giúp quá trình thanh tra có cách xử lý phù hợp.
Đối với công tác nắm tình hình, Phó Tổng Thanh tra đề nghị Cục XII khai thác nhiều kênh thông tin, trong đó có thông tin chính thống, cơ sở dữ liệu, kinh nghiệm thực tiễn của cán bộ và thông tin từ công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Phó Tổng Thanh tra nhấn mạnh cán bộ Cục XII có kinh nghiệm công tác tại các bộ, ngành, có hiểu biết chuyên môn sâu về lĩnh vực khoa học, công nghệ, thông tin và truyền thông. Đây là cơ sở để nhận diện những điểm còn hạn chế, những vấn đề có nguy cơ phát sinh sai phạm trong lĩnh vực được giao quản lý.
Đặc biệt, cần quan tâm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo như một kênh thông tin phục vụ nắm tình hình. Những nội dung phản ánh, tố cáo cần được xem xét, phân tích để nhận diện dấu hiệu bất thường và phục vụ công tác quản lý, thanh tra.
Liên quan đến lĩnh vực khoa học, công nghệ, Phó Tổng Thanh tra đề nghị Cục XII nghiên cứu, nắm tình hình việc triển khai các chủ trương, chính sách mới, trong đó có các nội dung liên quan đến Nghị quyết 57; việc phân bổ, sử dụng nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại các địa phương; việc mua sắm, sử dụng thiết bị, phần mềm và các nội dung liên quan đến chuyển đổi số.
Phó Tổng Thanh tra lưu ý cần quan tâm chất lượng thực chất của chuyển đổi số, cải cách hành chính, việc khai thác và sử dụng các hệ thống dữ liệu, thay vì chỉ đánh giá thông qua các con số hoặc tỷ lệ báo cáo.
Bên cạnh nhiệm vụ thanh tra, Phó Tổng Thanh tra đề nghị Cục XII tiếp tục quan tâm các nhiệm vụ theo chức năng, trong đó có công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và chuyển đổi số.
Phó Tổng Thanh tra đồng thời đề nghị lãnh đạo Cục XII tiếp tục quan tâm công tác xây dựng tập thể, giữ gìn đoàn kết nội bộ, nắm bắt tâm tư, tình cảm của cán bộ, công chức; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình công tác.
Phát biểu tiếp thu, Cục trưởng Cục XII Nguyễn Đức Cường cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và những trao đổi, định hướng cụ thể, sâu sát của Phó Tổng Thanh tra Phạm Thành Ngại.
Cục trưởng Nguyễn Đức Cường cho biết Cục XII tiếp thu các nội dung Phó Tổng Thanh tra trao đổi, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, kinh nghiệm chuyên môn của đội ngũ cán bộ; chủ động nắm tình hình tại các địa phương, thường xuyên báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
