Dự hội nghị tại điểm cầu cơ quan Thanh tra Chính phủ có đồng chí Nguyễn Hữu Hòa, Phó Bí thư Đảng ủy Thanh tra Chính phủ; đồng chí Trịnh Văn Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy, Cục trưởng Cục VI; đồng chí Hoàng Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy, Cục trưởng Cục VII; đồng chí Nguyễn Thị Thu Huyền, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Trưởng Ban Tổ chức Đảng ủy, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ; lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ; lãnh đạo các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Thanh tra Chính phủ; Bí thư Đoàn thanh niên cơ quan Thanh tra Chính phủ.

Hội nghị nhằm đánh giá kết quả đạt được, nhận diện những khó khăn, thách thức và thống nhất nhiệm vụ giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị sau một năm sắp xếp.

Thay mặt các đại biểu chủ trì hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết Nguyễn Duy Ngọc trình bày Báo cáo (tóm tắt) sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.

Báo cáo gồm hai phần chính: Đánh giá tình hình kết quả sau 1 năm vận hành mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp; nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Sau phần chiếu phim phóng sự, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, tham luận về các nội dung: Các kết quả đạt được sau 1 năm vận hành mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp; những vấn đề bất cập phát sinh.

Đặc biệt, từ kết quả sơ kết 1 năm, rút ra bài học kinh nghiệm để tiếp tục phát huy hiệu quả hơn nữa những kết quả đạt được và khắc phục những vấn đề tồn tại, hạn chế; chia sẻ, giới thiệu những mô hình mới, cách làm sáng tạo, hiệu quả trong quá trình vận hành mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị. Cuối cùng, đề xuất các giải pháp cụ thể để phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới, cũng như các bộ tiêu chí để đánh giá chất lượng hoạt động của mô hình tổ chức mới.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Đây là cuộc cải cách có phạm vi rất rộng, rất khó, rất quyết liệt, tác động đến hầu hết các cơ quan, các cán bộ, công chức, người lao động trong hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở. Sau một năm, chúng ta đã đi qua giai đoạn sắp xếp tổ chức ban đầu.

Khát quát 5 kết quả lớn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh:

Thứ nhất, bộ máy của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương đã được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn hơn, đồng bộ hơn. Nhiều đầu mối, tầng nấc trung gian được cắt giảm, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan từng bước được rà soát, điều chỉnh và làm rõ hơn.

Thứ hai, việc hoàn thiện thể chế pháp luật, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cải cách thủ tục hành chính và môi trường kinh doanh, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu đã được đẩy mạnh, nhiều cơ chế mới, quy trình mới, phương thức giao việc, đánh giá kết quả và giám sát mới đang được hình thành.

Thứ ba, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu ổn định. Các hoạt động quản lý nhà nước, cung ứng dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh, hoạt động của các cơ quan tư pháp, và trật tự, an toàn xã hội cơ bản được duy trì liên tục, không để xảy ra khoảng trống trong quản lý.

Thứ tư, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có nhiều đổi mới. Công tác sắp xếp, bố trí, đánh giá cán bộ có nhiều đổi mới, chú trọng năng lực, trình độ gắn với vị trí việc làm; quản trị gắn với dữ liệu, tiến độ và kết quả công việc.

Thứ năm, công tác tuyên truyền, quán triệt, giáo dục chính trị, tư tưởng và vận động tạo đồng thuận xã hội được triển khai khá bài bản. Đội ngũ công chức, viên chức, người lao động ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy, nhìn chung, tư tưởng ổn định, cán bộ chấp hành sự phân công của tổ chức, Nhân dân đồng thuận và ủng hộ chủ trương lớn của Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý không được chủ quan, thỏa mãn, kết quả đạt được mới là bước đầu. Cuộc cải cách này còn nhiều việc phải tiếp tục thực hiện với quyết tâm cao hơn, cách làm khoa học hơn và tinh thần đổi mới mạnh mẽ hơn.

Nhấn mạnh nhiệm vụ tiếp theo là chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung thực hiện tốt 10 nhiệm vụ trọng tâm.

Đầu tiên, người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về pháp luật và tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Cùng với tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.

Cụ thể, cấp tỉnh tập trung vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã phải được tổ chức như tuyến đầu của quản trị công: tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; đồng thời phát hiện sớm các vấn đề về an sinh, trật tự, đất đai, xây dựng, môi trường, dịch vụ công và các rủi ro phát sinh tại địa bàn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục rà soát tổ chức bộ máy, biên chế, cơ chế phân bổ nguồn lực phù hợp quy mô dân số, diện tích, mức độ đô thị hóa, đặc điểm vùng miền và khối lượng công việc, không áp dụng cào bằng.

Song song là nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị hạt nhân trong tỉnh, thành phố, có thẩm quyền và công cụ phù hợp để điều phối hạ tầng, dịch vụ công, không gian kinh tế trọng điểm, liên kết vùng và hình thành các cực tăng trưởng mới.

Nhiệm vụ trọng tâm nữa là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Cùng với phân cấp, phân quyền là phải tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình.

Đề cập nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, đây là nhiệm vụ then chốt của then chốt.

Quán triệt phải coi năng lực thực thi của cấp xã là thước đo kiểm định thành công của mô hình mới, người đứng đầu Đảng, Nhà nước chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá năng lực, sở trường, kinh nghiệm của cán bộ để bố trí đúng người, đúng việc. Đi kèm với đó, phải tăng cường cán bộ có năng lực, chuyên môn sâu về cơ sở, nhất là lĩnh vực đất đai, xây dựng, quy hoạch, đầu tư, tài chính, công nghệ thông tin, thanh tra, tư pháp, giáo dục, y tế, quản lý đô thị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý phải có chính sách tiền lương, phụ cấp, điều kiện làm việc và cơ chế khuyến khích phù hợp để cán bộ yên tâm công tác, nhất là địa bàn khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo.

Nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị; phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cũng là những nhiệm vụ trọng tâm được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Về xử lý tài sản công, trụ sở và hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt phải coi đây là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Còn với hồ sơ, tài liệu, theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, phải có kế hoạch bảo quản, số hóa và khai thác phù hợp. Nhiệm vụ trọng tâm nữa là đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo, điều hành.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải tăng cường nắm tình hình từ cơ sở, kết hợp kiểm tra trực tiếp với giám sát dựa trên dữ liệu, phát hiện sớm, xử lý sớm các vấn đề, không để những khó khăn nhỏ tích tụ thành những vấn đề lớn. Cùng với cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung khi đã làm đúng thẩm quyền, đúng quy trình, công khai, minh bạch, có căn cứ chuyên môn và không vụ lợi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo, “xử lý nghiêm hành vi lợi dụng đổi mới để vi phạm pháp luật, trục lợi hoặc né tránh trách nhiệm”.

Đồng thời, khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: một việc phải có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính; một nguồn dữ liệu dùng chung; một quy trình phối hợp liên thông; đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng.

Bên cạnh đó, phải tập trung hoàn thiện phương án phân định trách nhiệm, xử lý dứt điểm các quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa đồng bộ, bảo đảm kế thừa, ổn định, liên tục, không để khoảng trống trong quản lý nhà nước, nhất là ở các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và đời sống Nhân dân.

Cho rằng, cuộc cải cách tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là công việc rất lớn, rất khó và phải được tiến hành kiên trì, bài bản, khoa học, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, không thể nóng vội, chủ quan, song cũng không thể dừng lại hoặc chần chừ trước những bất cập được thực tiễn chỉ ra.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị những việc thuộc thẩm quyền của Trung ương phải được nghiên cứu, quyết định kịp thời. Những việc thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương phải được triển khai ngay, không để ách tắc, không để kéo dài, không để cơ sở phải chờ đợi. Những công việc đã được phân cấp cho cấp xã phải được hướng dẫn kịp thời, cụ thể, không để cơ sở phải chờ đợi, lúng túng trong tổ chức thực hiện.